جمهوری آذربایجان

 

 

Azərbaycan Respublikası
جمهوری آذربایجان پرچم جمهوری آذربایجان نشان ملی جمهوری آذربایجان پرچم نشان ملی جمهوری آذربایجان شعار ملی: سرود ملی: سرود ملی جمهوری آذربایجان جایگاه کشور جمهوری آذربایجان روی نقشه پایتخت
 - مختصات جغرافیایی باکو

بزرگ‌ترین شهر باکو زبان رسمی ترکی آذربایجانی نوع حکومت

جمهوری
الهام علی‌اف
آرتور راسی‌زاده استقلال
• اعلام استقلال
• رسمیت استقلال از شوروی
۸ شهریور ۱۳۷۰
۲۶ مهر ۱۳۷۰ (۱۹۹۱) مساحت
 - کل
 
 - آبها (%)  
‪۸۶،۶۰۰ km² ‫(۱۱۳ام)

۱،۶٪ جمعیت
 - برآورد ۱۳۸۷
 - تراکم جمعیت  
‪۸٫۷۳۰٫۰۰۰ ‫(۹۱ام)
‪۹۷/km² ‫(۱۰۰ام)
تولید ناخالص داخلی
(برابری قدرت خرید)
 - کل
 - سرانه براورد ۱۳۸۶

۶۵٫۵۲۳ میلیارد دلار (۷۷ام)
۸،۹۵۸ دلار (۸۸ام) شاخص توسعه انسانی (۱۳۸۶) ۰٫۷۴۶ (۹۸ام) – میانه واحد پول منات (‏AZN) منطقه زمانی
 - در تابستان (DST)

EET (UTC+۴)
EEST (UTC+۵)

دامنه اینترنتی

.az

پیش‌شماره تلفن

+۹۹۴

جمهوری آذربایجان (به آذربایجانی: Azərbaycan Respublikası) کشوری در منطقهٔ جغرافیایی قفقاز و در گذرگاه اروپا و آسیای جنوب غربی و در کنار دریای خزر می‌باشد. پایتخت آن باکو است.

کشورهای همسایهٔ جمهوری آذربایجان عبارت‌اند از: ایران در جنوب، ارمنستان و ترکیه در غرب، گرجستان در شمال غربی، و روسیه در شمال. همچنین این کشور دارای مرز آبی با کشورهای ترکمنستان و قزاقستان در کنارهٔ دریای خزر نیز هست.

جمهوری خودمختار نخجوان که از خاک اصلی جمهوری آذربایجان جدا مانده و استان خودمختار قره‌باغ کوهستانی نیز واحدهای فدرال جمهوری آذربایجان هستند. ناحیهٔ قره‌باغ و هفت بخش پیرامون آن واقع در جنوب غربی جمهوری آذربایجان در جریان جنگ قره‌باغ، به اشغال نیروهای ارمنستان درآمده‌است.[۱][پیوند مرده]

نوع حکومت جمهوری آذربایجان، جمهوری پارلمانی چند حزبی با یک مجلس قانون‌گذاری است. جمهوری آذربایجان سکولار است و از سال ۲۰۰۱ به عضویت شورای اروپا درآمده‌است. بیشتر جمعیت جمهوری آذربایجان مسلمان شیعه هستند. 92%[۲] جمعیت آن ترک‌ هستند. در کنار زبان ترکی آذربایجانی (زبان رسمی)، زبان‌های روسی، ارمنی، کردی، تالشی، تاتی، عبری، و لزگی نیز صحبت می‌شود.

 

فهرست مندرجات [نهفتن]

وجه تسمیه

آذربایجان بیشتر به مناطق شمال غربی ایران اطلاق می‌شد. در سال 1297 با فروپاشی روسیه تزاری در مناطق مسلمان نشین قفقاز جنوبی جمهوری دمکراتیک آذربایجان تشکیل شد و از آن پس برای این منطقه نام آذربایجان به کار گرفته شد.

جغرافیا

توپوگرافی جمهوری آذربایجان

جمهوری آذربایجان در جنوب رشته کوه‌های قفقاز و شمال رودخانه ارس و در کنار دریای خزر واقع شده‌است. سه رشته‌کوه قفقاز بزرگ در شمال، قفقاز کوچک در غرب، و کوه‌های تالش در جنوب این کشور را احاطه کرده‌است و قله بازاردوزو (Bazardüzü) بلندترین نقطه آن است. نواحی میانی شامل جلگه‌های آران میانی، مغان و میل و سواحل دریای خزر کم ارتفاع و پست بوده و ارتفاع در پست ترین قسمت ۲۸ متر پایین‌تر از سطح دریاهای آزاد است. جمهوری آذربایجان یک کشور محاط در خشکی است. این کشور در پیرامون دریای خزر، که یک دریای بسته‌است، واقع شده و طول خط ساحلی آن ۸۰۰ کیلومتر است.

مرزها

رودها[۳]

  • آقستافا
  • ارس
  • پیرساعت
  • ترتر
  • توریان
  • سامور
  • سومقاییت
  • قابیرری
  • قانیخ
  • کورا
  • ویلش
  • هکری

جستار وابسته:فهرست رودخانه‌های جمهوری آذربایجان

دریاچه‌های داخلی[۴]

دریاچه‌ای در منطقهٔ قبله
  • دریاچهٔ آجی‌نئور
  • دریاچهٔ آلاگول
  • دریاچهٔ بیوک‌شور
  • دریاچهٔ جاندارگول
  • دریاچهٔ حاجی‌قبول
  • دریاچهٔ ساری‌سو
  • دریاچهٔ سد ارس
  • دریاچهٔ سد سرسنگ
  • دریاچهٔ سد شمکیر
  • دریاچهٔ سد مینگچویر
  • دریاچهٔ گوی‌گول
  • دریاچهٔ مارال‌گول
  • دریاچهٔ ماسازیر

جزایر

جزایر متعلق به جمهوری آذربایجان در دریای خزر عبارتند از:

  • جزیرهٔ بوللا
  • جزیرهٔ چیکیل
  • جزیرهٔ چیلو
  • جزیرهٔ زنبیل
  • جزیرهٔ سنگی مغان
  • جزیرهٔ گیل
  • جزیرهٔ گیلین‌یانی
  • جزیرهٔ پیراللهی
  • جزیرهٔ قاراسو
  • جزیرهٔ قوم
  • جزیرهٔ نارگین
  • جزیرهٔ وولاف

پارک‌های ملی

قوچ قفقازی
  • پارک ملی آبشرون
  • پارک ملی آق‌گول
  • پارک ملی آلتی‌آغاج
  • پارک‌ ملی اردوباد
  • پارک ملی شیروان
  • پارک ملی هیرکان

آب و هوا

از لحاظ آب و هوایی، جمهوری آذربایجان دارای چندین نوع آب و هوای مختلف است. درجه هوای متوسط در مناطق جلگه‌ای شمال و شرق کشور تا ۶ سانتیگراد در زمستان و ۲۶ سانتیگراد در تابستان می‌رسد، در حالیکه در مناطق کوهستانی غربی زمستانها تا ۹- در زمستان و ۱۲ درجه سانتیگراد در تابستان می‌رسد. بطور کلی شمال و شرق کشور دارای آب و هوای نسبتاً خشک و کوهستانی است در حالیکه منطقه جنوب شرقی آب و هوای مرطوب و ملایم تری دارد. مناطق غربی و شمالی و جنوبی شامل قره باغ و شمال شرقی جمهوری خودمختارنخجوان، دامنه کوههای قفقاز و ناحیه لنکران-آستارا و کوههای تالش بسیار مرطوب هستند. مناطق مرکزی شامل جلگه‌های وسیع مستعد کشاورزی است که توسط رود کورا آبرسانی می‌شوند.

تقسیمات کشوری

جمهوری آذربایجان به ۵۹ بخش، ۱۱ شهر و ۱ جمهوری خودمختار تقسیم شده‌است. جمهوری خودمختار نخجوان دارای ۷ بخش است و بدین ترتیب، این کشور جمعاً به ۶۶ بخش تقسیم شده‌است. علاوه بر این این کشور به ۱۰ ناحیه اقتصادی تقسیم شده‌است. نواحی اقتصادی جمهوری آذربایجان عبارتند از:

  • آبشوران
  • قوبا-خاچماز
  • داغلیق شیروان
  • شکی-زاکاتالا
  • گنجه-قازاخ
  • یوخاری قاراباغ
  • کلبجر-لاچین
  • کورا
  • کورای مرکزی
  • لنکران-آستارا

جستار وابسته: فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

شهرهای مهم

ده شهر مهم و پرجمعیت جمهوری آذربایجان عبارتند از:[۵](جمعیت شهرها در سال ۲۰۰۷، داخل پرانتز نوشته شده‌است)

تاریخچه

دوران باستان

حدود نه قرن پیش از میلاد اقوام ترک (اغوزها) در این سرزمین سکنی گزیدند و در قرون هفتم و هشتم پس از شکست ایرانیان و سقوط دودمان ساسانی، اعراب بر این سرزمین مسلط شدند.

/ 0 نظر / 43 بازدید